Paweł Stachnik

Tułaczka wawelskich skarbów. Uratowane dzięki poświęceniu pracowników

Wypakowywanie arrasów w styczniu 1961 roku Fot. Archiwum Wypakowywanie arrasów w styczniu 1961 roku
Paweł Stachnik

Luty 1959. Do Polski po wojennej tułaczce wracają zabytki. Z Wawelu ewakuowano je we wrześniu 1939 r. Za granica spędziły prawie 20 lat. Ich rewindykacja z Kanady nie była łatwa.

Gdy w końcu sierpnia 1939 r. jasne stało się, że wojna z Niemcami to kwestia dni, na zamku wawelskim rozpoczęto przygotowania do ewakuacji zbiorów. Sprawą zajęli się kustosz zbiorów wawelskich dr Stanisław Świerz-Zaleski i kierownik renowacji zamku prof. Adolf Szyszko-Bohusz.

31 sierpnia cenne eksponaty zostały spakowane do skrzyń i rulonów i odpowiednio zabezpieczone. Do ewakuacji przygotowano w ten sposób m.in. Szczerbiec, insygnia królewskie, zbiór arrasów i gobelinów, buławy hetmańskie, zbroje husarskie, chorągwie i cenne wyroby złotnicze.

Wprawdzie eksponaty zostały spakowane i przygotowane do wywiezienia, ale gdy rozpoczęły się działania wojenne dyrekcja zamku nie miała żadnych instrukcji z Warszawy, dokąd ewakuować narodowe skarby. Wobec braku reakcji stolicy na Wawelu zawiązała się grupa, która miała zająć się ekspedycją.

Galarem i furmanką

Stworzyli ją Stanisław Świerz--Zaleski, Adolf Szyszko-Bohusz, kierownik administracji Wawelu dr Stanisław Taszakowski, architekt Józef Krzywda-Polkowski oraz konserwator wojewódzki Bogdan Treter.

Przedsięwzięcie nie było łatwe, bo wojewoda krakowski odmówił udostępnienia środków transportu, podobnie uczyniło wojsko. Wagony była skłonna podstawić dyrekcja kolei, ale w lesie na 15 kilometrze za Krakowem… Zaczęto więc we własnym zakresie poszukiwać jakiegoś transportu i udało się znaleźć zacumowany w przystani w Podgórzu… galar wiślany, którym przewożono węgiel.

W dalszej części artykułu dowiesz się:

  • W jaki sposób zdołano ewakuować wawelskie zbiory
  • Jak nakłaniano władze kanadyjskie do wydania skarbów
  • Kiedy wróciła druga część polskich zbiorów

Artykuł dostępny wyłącznie dla prenumeratorów

  • dostęp do wszystkich treści Dziennika Polskiego,
  • codzienne wydanie Dziennika Polskiego,
  • artykuły, reportaże, wywiady i multimedia,
  • co tydzień nowy numer Ekstra Magazynu.
Kup dostęp
Masz już konto? Zaloguj się
Paweł Stachnik

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.dziennikpolski24.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.