Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Stosunki polsko-żydowskie. Śmierć Szmula Zygielbojma

Czytaj dalej
Ryszard Terlecki

Stosunki polsko-żydowskie. Śmierć Szmula Zygielbojma

Ryszard Terlecki

Nie bez powodu w minioną niedzielę właśnie w Chełmie premier polskiego rządu Mateusz Morawiecki przedstawił erudycyjny przegląd niemal tysiącletniej historii współżycia Polaków i Żydów na ziemiach, które w różnych czasach wchodziły w skład polskiego państwa.

Było to z pewnością jedno z najważniejszych wystąpień polskiego polityka na temat stosunków polsko-żydowskich, prezentowane nie tylko w kontekście sporu o ustawę, która ma ukrócić obarczanie polskiego narodu i polskiego państwa współodpowiedzialnością za zbrodnie XX-wiecznych totalitaryzmów, szczególnie za dokonaną przez Niemców zagładę Żydów.

W Chełmie udokumentowana obecność społeczności żydowskiej sięga XV wieku, a w okresie II Rzeczypospolitej mieszkało tu ponad 15 tys. Żydów, co stanowiło niemal połowę mieszkańców miasta. W czasie okupacji Niemcy utworzyli getto, a w 1942 roku jego mieszkańców wymordowali w pobliskim obozie w Sobiborze.

Z Chełmem związana jest działalność żydowskiego polityka Szmula Zygielbojma, który w czasie wojny losem społeczności żydowskiej na terenie niemieckiej okupacji usiłował zainteresować opinię publiczną w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych.

Urodzony w 1895 roku, w Chełmie wstąpił do Bundu, żydowskiej partii socjalistycznej i rozpoczął karierę polityczną, najpierw w Sekcji Żydowskiej Centralnej Komisji Związków Zawodowych, następnie jako członek władz partii i radny miejski kolejno w Warszawie i Łodzi.

We wrześniu 1939 roku brał udział w obronie Warszawy, wszedł w skład Rady Żydowskiej (Judenratu), a w 1940 roku przedostał się do Londynu. W 1942 roku został mianowany przez Prezydenta RP członkiem Rady Narodowej, zastępującej polski parlament. Korzystając z raportów polskiego podziemia i organizacji żydowskich z okupowanej Polski, apelował m.in. do Światowego Kongresu Żydów i Amerykańskiego Kongresu Żydowskiego o skłonienie aliantów do akcji odwetowych wobec Niemców w obliczu zagłady Żydów.

Pomimo wsparcia rządu gen. Władysława Sikorskiego, jego apele pozostały bez echa. W 1942 roku wydał po angielsku książkę „Zatrzymać ich teraz. Niemiecki masowy mord na Żydach w Polsce”, w której podkreślał współczucie i pomoc jakiej Żydzi doświadczają od Polaków.

Na wiadomość o wybuchu i upadku powstania w getcie warszawskim, popełnił samobójstwo, protestując w ten sposób przeciw bezczynności aliantów.

Przed śmiercią napisał: „Moi towarzysze w getcie warszawskim polegli z bronią w ręku w ostatnim bohaterskim boju. Nie było mi sądzonym zginąć tak jak oni, razem z nimi. Ale należę do nich i do ich grobów masowych. Śmiercią swoją pragnę wyrazić najsilniejszy protest przeciw bierności, z którą świat przygląda się i dopuszcza zagłady ludu żydowskiego”.

Tutaj się czyta. Bez reklam.

Tak jak w kiosku. Kupując prenumeratę cyfrową, możesz czytać codzienne wydanie Dziennika Polskiego.

Co zyskujesz:

  • dostęp do wszystkich treści Dziennika Polskiego
  • codzienne e-wydanie Dziennika Polskiego
  • artykuły, reportaże, wywiady i multimedia
  • co tydzień nowy numer Ekstra Magazynu
Ryszard Terlecki

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.dziennikpolski24.pl

Wakacje 50% taniej!

Wakacje 50% taniej!

54,50 109,00

Zabierz ze sobą prenumeratę cyfrową na wakacje! Dziennik Polski online oraz w wersji PDF na 90 dni 50% taniej!

Kup teraz

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.