O ruchu ludowym na ziemi limanowskiej od powstania do wybuchu II wojny światowej

Czytaj dalej
Fot. Archiwum
Tomasz Jacek Lis

O ruchu ludowym na ziemi limanowskiej od powstania do wybuchu II wojny światowej

Tomasz Jacek Lis

Pod koniec XIX wieku w Galicji uświadamiano chłopów, że nie są ani „cysorscy”, ani „tutejsi”, a „polscy”. W tym celu, co światlejsi chłopi czytywali swoim współziomkom różne książki, szczególnie dzieła Henryka Sienkiewicza oraz prasę, również tą skierowaną do włościan.

Działania mające na celu zrobienie z „chama” Polaka podejmowali działacze chłopscy, zwani działaczami ludowymi. Wśród nich bezsprzecznie liderem był ks. Stanisław Stojałowski, który jako pierwszy głosił hasła solidaryzmu społecznego, a także wzywał chłopów, by ci aktywnie włączyli się w politykę.

Konflikt elit z plebsem

By dotrzeć do jak najszerszego grona odbiorców ks. Stojałowski założył w 1893 r. w Nowym Sączu „Związek Stronnictwa Chłopskiego”. Wydawał dwa czasopisma skierowane do chłopów „Pszczółka” i „Wieniec”. Stronnictwo chłopskie miało wielkie poparcie na Limanowszczyźnie. Jak pisze Sylwester Rękas w swojej monografii dotyczącej powiatu limanowskiego, wstąpiło doń ponad 150 osób z terenów Ziemi Limanowskiej. ZSCh nie tylko stymulował chłopstwo do większej aktywności, ale również walczył z negatywnymi postawami jak rozwiązłość czy pijaństwo. Związek miał też jeszcze jedną charakterystyczną cechę, był antysemicki i antyinteligencki.

O ile formalnie artykułowana niechęć do Żydów nie martwiła nikogo w Galicji poza nimi samymi, o tyle ataki na właścicieli ziemskich nie mogły już przejść bez echa. W 1895 r. w wyborach do parlamentu, nowosądeckie czasopismo ludowe „Związek Chłopski” omal nie doprowadziło do wybrania chłopa - Stanisława Urygi ze Żmiącej do parlamentu. Gdyby nie interwencja starostwa w Limanowej, które przystąpiło do ostrej ofensywy przeciwko chłopskiemu kandydatowi, miał on wielkie szanse, by wygrać z ziemiańskim kandydatem Antonim Wodzickim.

Czytaj więcej:

  • Rosnący radykalizm ks. Stojałowskiego i jego zwolenników budził coraz większy sprzeciw?
  • Rozwój ruchu ludowego na zawsze zmienił społeczność chłopską w Limanowej

Artykuł dostępny wyłącznie dla prenumeratorów

  • dostęp do wszystkich treści Dziennika Polskiego,
  • codzienne wydanie Dziennika Polskiego,
  • artykuły, reportaże, wywiady i multimedia,
  • co tydzień nowy numer Ekstra Magazynu.
Kup dostęp
Masz już konto? Zaloguj się
Tomasz Jacek Lis

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.dziennikpolski24.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.