Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Milczenie nie zawsze jest złotem. Gdzie jest granica między nieśmiałością a mutyzmem?

Czytaj dalej
Fot. Andrzej Banas / Polska Press
Iwona Krzywda

Milczenie nie zawsze jest złotem. Gdzie jest granica między nieśmiałością a mutyzmem?

Iwona Krzywda

Według statystyk mutyzm wybiórczy dotyczy siedmiu na tysiąc osób. Praktyka psychologów pokazuje, że liczba uporczywie milczących dzieci może być nawet wyższa. O tym, jak rozpoznać tego rodzaju zaburzenie i jak pokonać lęk przed mówieniem rozmawiamy z psycholog Anną Jeziorek, dyrektor Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Powiatu Krakowskiego.

4-letnia córka mojej przyjaciółki w domu jest wyjątkowo rozgadanym dzieckiem. W kontakcie z dalszymi krewnymi wyraźnie widać już pewną barierę, w przedszkolu zamyka się w sobie, nie rozmawia ani z rówieśnikami, ani z nauczycielkami. To jeszcze zwykła nieśmiałość czy już mutyzm wybiórczy?

Na podstawie takiego opisu nie mogę postawić jednoznacznej diagnozy. Do tego potrzebny jest bowiem bardzo szczegółowy wywiad z rodzicami, analiza nagrań z domu, które pokazują, jak dziecko zachowuje się w swoim naturalnym środowisku, opinia z przedszkola i przede wszystkim spotkanie z samym maluchem.

Dopiero w ten sposób jesteśmy w stanie odróżnić mutyzm selektywny od nieśmiałości, całościowych zaburzeń rozwoju czy różnego rodzaju dysfunkcji neurologicznych. Naszą diagnozę powinien potwierdzić również lekarz psychiatra.

W pani przykładzie znamienne jest jedno: w przypadku mutyzmu mamy do czynienia tak jakby z dwojgiem dzieci w jednym ciele. W domu maluch jest gadatliwy, żywy, pełen inicjatyw, natomiast w przedszkolu najczęściej wyraźnie zahamowany. Prowadziłam kiedyś terapię dziewczynki, która szła na zajęcia i przez 5-6 godzin po prostu stała przy biurku przedszkolanki. Nie okazywała żadnych emocji, nie komunikowała żadnych potrzeb. Jeśli chciała skorzystać z toalety, zamiast o tym powiedzieć, milczała i cierpiała. Znamy takie przypadki, że dzieci dotknięte tym zaburzeniem nie mówią nawet w przypadku bardzo silnego bólu. Łamią rękę czy nogę i nie płaczą. Nie są w stanie.

Czym dokładnie jest mutyzm selektywny?
To specyficzne zaburzenie lękowe. Dzieci, które są nim dotknięte, mimo umiejętności mówienia, w niektórych sytuacjach, w przypadku niektórych osób, odczuwają tak silny lęk, że uporczywie milczą. Niemówienie jest nieadaptacyjną formą redukowania lęku. Taki maluch ma specyficzny schemat myślenia: nie odzywam się, to że znaczy, że mnie nie ma, jestem bezpieczny.

Skąd bierze się ten lęk?
Kiedy zaczynamy śledzić historie rodzin dzieci z mutyzmem, zazwyczaj okazuje się, że ktoś z krewnych miał podobny kłopot. Na powstawanie tego zaburzenia na pewno ma więc wpływ genetyka. Przyczyn jest jednak wiele. Prowadzone badania pokazują, że u maluchów z mutyzmem często mamy do czynienia z podwyższonym progiem wrażliwości ciała migdałowatego (ośrodek w mózgu, który odpowiada m.in. za negatywne emocje i reakcje obronne – przyp. red.).

To powoduje specyficzną skłonność do odczuwania nadmiernego strachu. Takie dzieci nie tylko boją się mówić, silny lęk towarzyszy im również w innych sytuacjach. Czynnikiem ryzyka jest także wielojęzyczność w rodzinie i częsty kontakt z drugim językiem między 2. a 4. rokiem życia.

Czytaj więcej i dowiedz się: 

  • kogo najczęściej dotyczy problem mutyzmu?
  • jak wygląda oswajanie lęku, który jest nieodłącznym elementem mutyzmu? 

Artykuł dostępny wyłącznie dla prenumeratorów

  • dostęp do wszystkich treści Dziennika Polskiego,
  • codzienne wydanie Dziennika Polskiego,
  • artykuły, reportaże, wywiady i multimedia,
  • co tydzień nowy numer Ekstra Magazynu.
Kup dostęp
Masz już konto? Zaloguj się
Iwona Krzywda

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.dziennikpolski24.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2018 Polska Press Sp. z o.o.